Từ 1/7/2026: Doanh nghiệp nợ thuế, bỏ địa chỉ kinh doanh quá 3 năm có thể bị yêu cầu mở thủ tục phá sản

Một đề xuất mới trong dự thảo Nghị định hướng dẫn thi hành Luật Quản lý thuế 2025 đang thu hút sự quan tâm lớn từ cộng đồng doanh nghiệp. Theo đó, cơ quan thuế sẽ có thêm quyền và trách nhiệm đề nghị Tòa án mở thủ tục phá sản đối với các doanh nghiệp nợ thuế kéo dài hoặc “mất tích” khỏi địa chỉ đăng ký kinh doanh trong nhiều năm.

Đây được xem là biện pháp mạnh tay nhằm xử lý tình trạng doanh nghiệp bỏ trốn nghĩa vụ thuế, ngừng hoạt động nhưng không thực hiện thủ tục giải thể hoặc chấm dứt mã số thuế theo quy định.

Hai trường hợp doanh nghiệp có thể bị cơ quan thuế đề nghị phá sản

Theo dự thảo Nghị định do Bộ Tài chính trình và đang được Bộ Tư pháp thẩm định, cơ quan thuế sẽ thực hiện biện pháp “khai tử” doanh nghiệp, hợp tác xã trong hai trường hợp chính:

Trường hợp 1: Doanh nghiệp bỏ địa chỉ kinh doanh quá 3 năm

Doanh nghiệp không còn hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký trong thời gian quá 3 năm kể từ ngày cơ quan thuế ban hành thông báo:

“Người nộp thuế không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký”.

Đồng thời, doanh nghiệp cũng:

• Không nộp hồ sơ xin khôi phục mã số thuế;
• Không thực hiện thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế theo quy định.

Trường hợp 2: Bị cưỡng chế thuế kéo dài nhưng không thu hồi được nợ

Doanh nghiệp thuộc diện bị cưỡng chế nợ thuế và cơ quan thuế đã áp dụng nhiều biện pháp cưỡng chế khác nhau liên tục từ 3 năm trở lên nhưng vẫn không thể thu hồi được số tiền thuế nợ.

Điều này cho thấy cơ quan quản lý sẽ siết chặt hơn đối với các trường hợp cố tình chây ì nghĩa vụ tài chính với Nhà nước.

Không chỉ cưỡng chế tài khoản, hóa đơn

Trước đây, cơ quan thuế thường áp dụng các biện pháp như:

• Trích tiền từ tài khoản ngân hàng;
• Khấu trừ một phần lương hoặc thu nhập;
• Ngừng sử dụng hóa đơn điện tử;
• Dừng thủ tục hải quan đối với hàng hóa xuất nhập khẩu;
• Kê biên tài sản theo quy định.

Tuy nhiên, với dự thảo mới, nếu các biện pháp trên không hiệu quả, cơ quan thuế sẽ có quyền và nghĩa vụ nộp đơn ra Tòa án yêu cầu mở thủ tục phá sản đối với doanh nghiệp nợ thuế kéo dài.

Đây là điểm thay đổi rất đáng chú ý vì thể hiện sự quyết liệt hơn trong công tác thu hồi nợ thuế và làm sạch môi trường kinh doanh.

Doanh nghiệp cần hiểu đúng về “cưỡng chế phá sản”

Cần lưu ý rằng:
Cơ quan thuế không tự tuyên bố doanh nghiệp phá sản.

Theo quy định pháp luật, chỉ có Tòa án mới có thẩm quyền quyết định mở thủ tục và tuyên bố phá sản doanh nghiệp theo Luật Phá sản.

Tuy nhiên, khi doanh nghiệp:

• Mất khả năng thanh toán;
• Nợ thuế kéo dài;
• Không còn hoạt động thực tế;
• Không hợp tác với cơ quan quản lý,

thì cơ quan thuế có thể trở thành chủ thể nộp đơn yêu cầu phá sản nhằm xử lý dứt điểm nghĩa vụ tài chính còn tồn đọng.

Chủ doanh nghiệp không nên “bỏ công ty để né thuế”

Hiện nay vẫn còn nhiều doanh nghiệp nghĩ rằng chỉ cần ngừng hoạt động, đóng cửa hoặc rời khỏi địa chỉ kinh doanh là có thể “thoát” nghĩa vụ thuế.

Tuy nhiên trên thực tế:

• Nghĩa vụ thuế không tự chấm dứt;
• Mã số thuế có thể bị khóa và đưa vào diện quản lý rủi ro;
• Người đại diện pháp luật có thể bị xử phạt hành chính;
• Một số trường hợp nghiêm trọng còn có thể bị xem xét trách nhiệm hình sự nếu có dấu hiệu trốn thuế, mua bán hóa đơn hoặc tẩu tán tài sản.

Ngoài ra, lịch sử vi phạm thuế cũng ảnh hưởng lớn đến việc thành lập doanh nghiệp mới, tiếp cận tín dụng hoặc tham gia các hoạt động kinh doanh sau này.

Khuyến nghị từ chuyên gia thuế

Trong bối cảnh cơ quan thuế ngày càng tăng cường quản lý bằng dữ liệu số và liên thông thông tin giữa các cơ quan nhà nước, doanh nghiệp cần chủ động:

• Rà soát lại nghĩa vụ thuế còn tồn đọng;
• Làm việc sớm với cơ quan thuế nếu gặp khó khăn tài chính;
• Xin gia hạn hoặc nộp dần nếu đủ điều kiện;
• Thực hiện thủ tục tạm ngừng hoặc giải thể đúng quy định nếu không tiếp tục hoạt động;
• Không tự ý bỏ địa chỉ kinh doanh hoặc “mất liên lạc”.

Việc tuân thủ pháp luật thuế không chỉ giúp doanh nghiệp tránh rủi ro pháp lý mà còn bảo vệ uy tín và sự ổn định lâu dài trong hoạt động kinh doanh.