TỪ 01/7/2026: DOANH NGHIỆP SIÊU NHỎ ĐƯỢC SỬ DỤNG NGƯỜI THÂN LÀM KẾ TOÁN – ĐIỂM MỚI ĐÁNG CHÚ Ý TẠI THÔNG TƯ 58/2026/TT-BTC

Bộ Tài chính vừa ban hành Thông tư 58/2026/TT-BTC với nhiều quy định mới nhằm đơn giản hóa thủ tục kế toán, giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp siêu nhỏ. Một trong những nội dung được cộng đồng doanh nghiệp đặc biệt quan tâm là việc cho phép doanh nghiệp siêu nhỏ sử dụng người thân trong gia đình làm kế toán.

Doanh nghiệp siêu nhỏ được bố trí người thân làm kế toán

Theo Điều 3 Thông tư 58/2026/TT-BTC, kể từ ngày 01/7/2026, doanh nghiệp siêu nhỏ được bố trí người làm kế toán là:

Cha đẻ, mẹ đẻ;

Cha nuôi, mẹ nuôi;

Vợ hoặc chồng;

Con đẻ, con nuôi;

Anh, chị, em ruột; của người đại diện theo pháp luật, người đứng đầu doanh nghiệp, giám đốc, tổng giám đốc hoặc cấp phó phụ trách công tác tài chính – kế toán của doanh nghiệp.

Đây là điểm mới đáng chú ý bởi trước đây pháp luật kế toán có những quy định hạn chế người có quan hệ gia đình tham gia công tác kế toán tại doanh nghiệp nhằm đảm bảo tính khách quan trong quản lý tài chính.

Giảm gánh nặng chi phí cho doanh nghiệp nhỏ

Trên thực tế, phần lớn doanh nghiệp siêu nhỏ có quy mô lao động ít, doanh thu không lớn và nguồn lực tài chính còn hạn chế. Việc phải thuê kế toán chuyên trách hoặc dịch vụ kế toán bên ngoài đôi khi tạo áp lực đáng kể về chi phí vận hành.

Quy định mới cho phép sử dụng người thân làm kế toán giúp doanh nghiệp:

Tiết kiệm chi phí nhân sự;

Chủ động hơn trong việc quản lý sổ sách;

Phù hợp với mô hình doanh nghiệp gia đình;

Tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động khởi nghiệp và kinh doanh nhỏ lẻ.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp vẫn có quyền lựa chọn thuê dịch vụ kế toán bên ngoài nếu có nhu cầu theo quy định của pháp luật.

Không bắt buộc phải bố trí kế toán trưởng

Một điểm đáng chú ý khác của Thông tư 58/2026/TT-BTC là doanh nghiệp siêu nhỏ không bắt buộc phải bố trí kế toán trưởng.

Trường hợp doanh nghiệp chỉ bố trí người phụ trách kế toán thì người này được ký thay kế toán trưởng trên các chứng từ kế toán, sổ kế toán và báo cáo tài chính theo quy định.

Quy định này góp phần đơn giản hóa bộ máy quản lý, phù hợp với đặc thù hoạt động của các doanh nghiệp quy mô nhỏ.

Doanh nghiệp nào được xác định là doanh nghiệp siêu nhỏ?

Theo quy định tại Nghị định 80/2021/NĐ-CP, doanh nghiệp siêu nhỏ được xác định dựa trên số lao động tham gia bảo hiểm xã hội và doanh thu hoặc tổng nguồn vốn.

Cụ thể:

Đối với lĩnh vực nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản; công nghiệp và xây dựng:

Không quá 10 lao động tham gia BHXH bình quân năm;

Doanh thu không quá 3 tỷ đồng hoặc tổng nguồn vốn không quá 3 tỷ đồng.

Đối với lĩnh vực thương mại, dịch vụ:

Không quá 10 lao động tham gia BHXH bình quân năm;

Doanh thu không quá 10 tỷ đồng hoặc tổng nguồn vốn không quá 3 tỷ đồng.

Doanh nghiệp vẫn cần bảo đảm tính minh bạch

Mặc dù được phép sử dụng người thân làm kế toán, doanh nghiệp vẫn phải bảo đảm việc lập chứng từ, ghi sổ kế toán, kê khai thuế và lập báo cáo tài chính đúng quy định pháp luật.

Người làm kế toán cần thực hiện đầy đủ trách nhiệm chuyên môn, bảo đảm tính trung thực, chính xác của số liệu tài chính. Trường hợp vi phạm quy định về kế toán, thuế hoặc báo cáo tài chính, doanh nghiệp vẫn phải chịu trách nhiệm trước cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

Kết luận

Thông tư 58/2026/TT-BTC được đánh giá là bước cải cách quan trọng trong việc đơn giản hóa chế độ kế toán đối với doanh nghiệp siêu nhỏ. Việc cho phép sử dụng người thân làm kế toán và không bắt buộc bố trí kế toán trưởng sẽ giúp hàng triệu doanh nghiệp nhỏ giảm đáng kể chi phí vận hành, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động sản xuất, kinh doanh trong giai đoạn mới.